Spiral ve hormonlu spiral RİA & RİS

Spiral ve hormonlu spiral RİA & RİS

Halk arasında spiral denir. Plastikten yapılmıştır. Bazılarının çevresinde bakır, altın, gümüş metaller sarılıdır. Son yıllarda çevresine progesteron hormonu sarılan spiraller de kullanılmaktadır. Koruma süresi cinsine göre 5 ila 10 yıl arasında değişmektedirTürkiye de henüz üretimi yoktur, hepsi yurt dışından ithal edilmektedir.

GEBELİKTEN NASIL KORUR?

  • • Sperm hücresinin rahme ve tüplere ulaşmasını, böylece yumurtanın döllenmesini engeller
  • • Çevresine sarılı metaller spermleri öldürücü etkisi de vardır.
  • • Takıldığı andan itibaren korur

KİMLER RİA KULLANABİLİR

  • • Uzun süreli ve etkili koruma isteyenler
  • • Emziren kadınlar
  • • Günlük kullanılan yöntem istemeyenler

ÖZELLİKLERİ

  • • RIA % 85- 90 korur.
  • • Araç çıkarıldıktan sonra geri dönüş çabuktur.
  • • Emzirmeyi etkilemez.
  • • Bel ve kasıkta hafif ağrı, kramplara sebep olabilir.
  • • Adet miktarında artma, süresinde uzama, ara kanamalar meydana gelebilir.
  • • Bu şikayetler 3 aydan sonra azalır. 3 aylık bu döneme alışma süreci diyoruz. 3 aydan sonra kanama şikayetleri devam ederse RİA çıkarılmalıdır.
  • • Çıkarıldığı ilk ayda gebe kalınabilir.
  • • RİA takılı iken gebelik olabilir. Bunların % 1- 3 de dış gebelik görülür. Daha önce dış gebelik öyküsü olanlar RIA taktırmamalıdır..
  • • Vajinal enfeksiyonlara yatkınlık artar. Vajinal akıntılar sık görülür, bu akıntılar tedavi sonrası kısa bir süre sonra tekrarlayabilir.Bu nedenle doğum yapmamış kadınlarda ilk seçenek olmamalıdır..
  • • Takıldıktan sonra 24 saat ilişkiye girilmemelidir.

NE ZAMAN RİA UYGULANABİLİR

  • • Adet bitimine yakın günlerde (gebelik olmadığından emin olmak için)
  • • Emzirme döneminde adet görmeyen hastalara yapılacak gebelik testinden sonra
  • • Normal doğumdan 48 saat sonra veya 6 hafta sonra
  • • Sezaryenla doğumdan 8 hafta sonra
  • • Kürtaj ve düşükten hemen sonra veya 4 hafta sonra
  • • Gebelik şüphesi olmayanlara her zaman
  • • RİA’ sını değiştirmek isteyenlerde jinekolojik bir problem yoksa aynı seansda eski RİA çıkarılıp yenisi takılabilir. Dinlenmeye gerek yoktur. Buna doktorunuz karar verecektir.

NE SIKLIKLA KONTROLLERE GİDİLMELİ

  • • Uygulamadan sonraki ilk adet bitiminde
  • • Bundan sonraki kontrol şikayet yoksa 1 sene sonra

BU DURUMLARDA HEMEN DOKTORUNUZA DANIŞIN

  • • Adet gecikmesi olduğunda
  • • Şiddetli karın ağrısı olduğunda
  • • Cinsel ilişkide ağrı oluyorsa
  • • Anormal, kokulu akıntı varsa
  • • Halsizlik, ateş,titreme oluyorsa
  • • Aşırı kanama varsa
  • • RİA’ nın düştüğünden şüphe ediliyorsa

RAHİM İÇİ SİSTEM (RİS) - Hormonlu spiral

Güvenli ve uzun süre (5yıl) etkiyi garanti eden bir yöntemdir. T şeklindeki spiralin etrafına gestagen (progesterona benzer özellik gösteren sentetik bir hormon) sarılıdır.

RİA NASIL BULUNMUŞ

Eskiden Araplar çölde uzun yolculuklara çıkarken develeri gebe kalmasın diye develerin rahimlerine çakıl taşları doldururlarmış. Rahim içine yerleştirilen yabancı cisimlerin gebeliği önlediği anlaşılınca insanlara uygulanması başlanmış. Spiral bu olayın modern şeklidir.

GEBELİKTEN NASIL KORUR

  • • Sperm hücresinin rahime ve tüplere ulaşmasını, böylece yumurtanın döllenmesini engeller.
  • • Çevresine sarılı metallerin spermleri öldürücü etkisi de vardır.
  • • Aylık rahim içi dokusunun oluşumunu baskılar böylece istisnai olarak bir yumurta döllenmiş bile olsa rahim içine yerleşmez..
  • • Takıldığı andan itibaren korur, fakat takıldıktan sonra 24 saat ilişkiye girilmemelidir.

RİS (HORMONLU SPİRAL) NE GİBİ AVANTAJLAR SAĞLAR?

Salgıladığı hormondan dolayı doğum kontrol hapları ve tüp bağlanması kadar etkilidir. Hormonu sadece rahim içinde salgıladığından dolayı çoğu kadın tarafından iyi tolere edilir. RİS kullanımı sırasında adet kanamaları anlamlı ölçüde kısa süreli, düşük miktarda ve daha az ağrılı olmaktadır. Adetleri azaltan hatta bazen tamamen ortadan kaldıran yönü, tıbbi açıdan herhangi bir sorun yaratmadığı gibi kansızlığı da engelliyor Yalnız ilk takılan ayda leke tarzında kanamaya yol açabilir. Doktorunuza danışınız! Adet sancılarını azaltır Rahim kanseri oluşumunu azaltıcı bir etkiye sahiptir RİS çıkarılmasından sonraki ilk ay gebe kalınabilir Vücuttaki hormon dengesini etkilemez Mutlaka bir kadın doğum uzmanı tarafından yerleştirilmelidir.

NE ZAMAN RİS UYGULANABİLİR?

  • • Adet bitimine yakın günlerde (gebelik olmadığından emin olmak için)
  • • Emzirme döneminde adet görmeyen hastalara yapılacak gebelik testinden sonra
  • • Normal doğumdan 48 saat sonra veya 6 hafta sonra
  • • Sezaryenla doğumdan 8 hafta sonra
  • • Kürtaj ve düşükten hemen sonra veya 4 hafta sonra
  • • Gebelik şüphesi olmayanlara her zaman
  • • RİA’sını (RİS) değiştirmek isteyenlerde jinekolojik bir problem yoksa aynı seansda eski RİA (RİS) çıkarılıp yenisi takılabilir. Dinlenmeye gerek yoktur. Buna doktorunuz karar verecektir.

NE SIKLIKLA KONTROLLERE GİDİLMELİ

  • • Uygulamadan sonraki ilk adet bitiminde
  • • Bundan sonraki kontrol şikayet yoksa 1 sene sonra

ADET KANAMALARINDA DEĞİŞİKLİK OLUR MU?

Rahim içi zarı her ay yeniden oluşur ve sonrasında bir döllenme oluşmadığı takdirde kanamayla birlikte atılır. Bu sürece adet kanaması diyoruz. Bu kanama değişik miktarlarda, sürelerde ve ağrılı olabilir. RİS kullanımı sırasında ince bir rahim içi zarı oluşur. Kullanımın ilk 3-6. aylarında yoğun olabilen kanamalar, kullanıma devam edilmesiyle daha hafif, daha kısa süreli ve daha az ağrılı hale gelebilir. Çoğu zaman günlük ped yeterli olacaktır.

Ortalama 1 yıllık kullanım sonrasında ayda yalnızca bir gün hafif bir kanama meydana gelir. RİS kullananların % 15-20 de kanama tamamen kesilebilir, bu durum tıbbı açıdan sorun oluşturmaz.gebelik testi yapılabilir, ancak sonrasında adet kanaması görülmediği takdirde testin yinelenmesi gerekmez.RİS çıkarıldıktan sonra adetler eski haline gelir.

RİS KULLANICILARINDA KANAMA GÖRÜLMEMESİ

  • • Atılması gereken kanın rahimde kalması
  • • Kadınlık hormonlarının yetersizliği
  • • Menopoz başlangıcı anlamına GELMEZ!

ADET KANAMASI ZORUNLU MUDUR?

Kesinlikle değildir! Hatta olmamanın bir çok olumlu yönleri vardır, kansızlık, halsizlik, yorgunluk yaşamazsınız. Stres ve ağrılarınız olmaz. Günlük hayatta daha özgür olursunuz.

RİS TEDAVİ AMAÇLI KULLANILABİLİR Mİ?

  • • Rahim içi zarını incelttiği için yoğun ve ağrılı adet olanlarda
  • • Menopoz tedavisi sırasında
  • • Kanaması fazla olan hastalara kullanılmadan önce mutlaka rahim içi dokusunun normal olduğu ispatlanmalıdır, gerekirse biopsi yapılmalıdır.

Op.Dr. Pelin İlbeyi'ne Sorun